Tecrübeli Kampçının Sırları

Tecrübeli Kampçının Sırları

Sana bugün bir itirafta bulunacağım; 2018 yılının o meşhur Bolu Aladağlar kampında, yanımda getirdiğim o pahalı antrikotu resmen kömüre çevirmiştim. Üstelik yanımda ne bir tutam tuz vardı ne de eti çevirecek düzgün bir maşa. Açlıktan ve sinirden ağlamak üzereyken, yan çadırdaki amcanın döküm tavada yaptığı o basit ama efsanevi menemeni izlemiştim. O gün anladım ki, mutfaktaki ustalığın evdeki mermer tezgahla hiçbir alakası yokmuş. Mesele, kısıtlı imkanlarla neyi, nasıl organize ettiğinle ilgiliymiş.

Şimdi arkama yaslanıp o günlere baktığımda, kamp mutfağının aslında bir lojistik mühendisliği olduğunu çok daha iyi kavrıyorum. Vallahi bak, bazen Stanley yemek termusunun içine doldurduğun sıcak bir mercimek çorbası, üç saatlik karlı bir yürüyüşün ardından sana dünyanın en lüks restoranındaki menüden daha fazla haz veriyor. Ama o çorbayı oraya nasıl getirdiğin, nasıl muhafaza ettiğin ve hangi ekipmanla ısıttığın tecrübenin ta kendisi. Bu yazıda sana, yıllar içinde devirdiğim tencerelerden ve yaktığım yemeklerden süzülüp gelen o gerçek tecrübeleri anlatacağım.

Cidden söylüyorum, kampta iyi yemek yemek bir lüks değil, bir ihtiyaç. Kan şekerin düştüğünde, o çadırı kurmak ya da odun toplamak resmen bir işkenceye dönüşüyor. İşte tam da bu yüzden, çantanı hazırlarken "Aman ne bulursak yeriz" kafasından çıkman gerekiyor. Çünkü o "ne bulursak" genelde çiğ kalmış bir makarna ya da bayatlamış bir sandviç oluyor. Gel, bu işi kökten çözelim.

Evde Hazırlık: Kamp Mutfağının Gizli Kahramanı

Tecrübeli bir kampçı, vaktinin %70'ini mutfakta değil, evdeki mutfak tezgahında harcar. İnan bana, zifiri karanlıkta, sadece kafa lambasının ışığıyla soğan doğramaya çalışmak hiç romantik değil. Üstelik o soğan kabuklarının rüzgarda her yere uçuşması da cabası. Ben artık her şeyi evde hallediyorum. Soğanları yemeklik doğrayıp kilitli poşetlere koyuyorum, etleri marine edip vakumlu ambalajlarla dondurucudan çıkartıyorum. Bu yöntem hem zamandan tasarruf sağlıyor hem de kamp alanında çöp üretimini minimuma indiriyor.

Özellikle soslar konusunda çok katıyım. Küçük bir kavanoza zeytinyağı, limon, tuz ve kekiği karıştırıp koymak varken, koca yağ şişesini taşımak resmen hamallık. Nalgene markasının sızdırmaz küçük şişeleri bu iş için biçilmiş kaftan. Geçen ay Camping Kapıdağ'da kaldığımda, evde hazırladığım o özel marinasyonlu tavukları pişirmem sadece 10 dakika sürdü. Geceliği 600 TL olan bu alanda, denize sıfır bir masada, restoran kalitesinde yemek yemenin tadı bambaşkaydı. Kimse senin o yemeği 5 dakikada hazırladığına inanmıyor, herkes seni usta bir aşçı sanıyor.

• Etleri mutlaka vakumlayın veya çift kilitli poşetlerde dondurarak taşıyın.
• Baharatları ilaç kutularında veya minik tüplerde porsiyonlayın.
• Yumurtaları taşımak için özel plastik koruyucu kutulardan edinin; o Decathlon yumurtalıkları hayat kurtarır.
• Kuru gıdaları (pirinç, bulgur) kişi sayısına göre ölçüp bez torbalara koyun.

Ekipman Seçimi: Hafiflik mi Lezzet mi?

Eğer aracınla kamp alanına kadar gidebiliyorsan, döküm tava senin en iyi dostun olur. Lava döküm tavada mühürlediğin bir etin tadını başka hiçbir şey veremez. Ama eğer sırt çantanla uzun bir yürüyüş yapacaksan, o 2-3 kiloluk tavayı taşımak resmen intihar olur. İşte burada devreye titanyum veya sert anodize alüminyum setler giriyor. Ben uzun yürüyüşlerimde MSR PocketRocket 2 ocağımı ve tek bir Quechua paslanmaz çelik tenceremi yanımdan ayırmıyorum. Toplam ağırlığı 500 gramı bile bulmuyor ama işlevi devasa.

Ocak seçimi de çok kritik bir mesele. Rüzgarlı bir havada çakmakla savaşmak istemiyorsan, kendinden manyetolu modelleri tercih etmelisin. Bir keresinde Erdek tarafında rüzgar öyle bir esiyordu ki, ocağı yakana kadar canım çıkmıştı. O günden sonra Jetboil gibi entegre sistemlerin kıymetini anladım. 0.5 litre suyu sadece 100 saniyede kaynatıyor. Vallahi şaka değil, sen daha kahve bardağını çıkarmadan su hazır oluyor. Bu hız, özellikle sabahın köründe, hava henüz 5 dereceyken o ilk sıcak içeceği içmek istediğinde hayati önem taşıyor.

Mutfak gereçlerinde ise "multi-functional" yani çok fonksiyonlu olanlara yönelmek şart. Kaşık ve çatalın birleşimi olan spork aparatları başta garip gelse de, çanta içinde yer kaplamaması büyük avantaj. Ayrıca keskin bir bıçağın yoksa, kamp mutfağında hiçbir şeysin. İyi bir Opinel No:8 karbon çelik bıçak, hem ekmek keser hem de odun yongalar. Paslanmaması için kullandıktan sonra kurulamayı unutma yeter.

Ateş Üstünde Pişirme Teknikleri

Kamp ateşi sadece izlemek için değil, en lezzetli yemekleri pişirmek içindir. Ama buradaki en büyük hata, yemeği doğrudan alevin içine atmak. Alev yakar, köz pişirir. Bunu asla unutma. Eti veya sebzeyi ateşe koymadan önce odunların iyice çökmesini ve o bembeyaz köz halini almasını beklemen lazım. Genelde 40-50 dakikalık bir yanma süresinden sonra ideal köze ulaşırsın. Eğer sabırsız davranırsan, dışı simsiyah içi ise buz gibi kalmış bir tavukla baş başa kalırsın.

Patates ve soğan gibi sebzeleri doğrudan közün içine gömmek ise gerçek bir gurme hareketidir. Alüminyum folyoya çift kat sardığın patatesleri közün altına göm, üzerine de bir miktar toprak at. Yaklaşık 30 dakika sonra çıkardığında içine bir parça tereyağı ve tuz atarak ye; resmen ziyafet! Çanakkale Ahmetçe Yalı Mevkii'ndeki KaraKedi Butik Camping'de konaklarken, yerel pazardan aldığım sebzeleri bu yöntemle pişirmiştim. Gecelik konaklama bedeli 1000 TL civarı olan bu butik alanda, kendi yaptığın o közde patatesin tadı, Assos'un en pahalı restoranında yoktu.

• Közün sıcaklığını test etmek için elini 10 cm üzerinde tut; 5 saniye tutabiliyorsan orta ateştir.
• Döküm tavanı ateşe koymadan önce mutlaka ısıt.
• Odun olarak meşe veya gürgen tercih et; çam çok fazla is yapar ve yemeğin tadını bozar.
• Izgara teli kullanacaksan, teli ateşe koymadan önce yarım soğanla silerek dezenfekte et.

Kamp Mutfağında Organizasyon ve Temizlik

Yemeği pişirmek işin yarısıysa, sonrasındaki temizlik diğer yarısıdır. Kampta bulaşık yıkamak çoğu kişi için tam bir kabus. Ama doğru stratejiyle bu işi 5 dakikada çözebilirsin. Ben yanımda her zaman katlanabilir bir Sea to Summit lavabo taşıyorum. İçine bir miktar sıcak su ve doğada çözünebilen, fosfatsız bir deterjan ekliyorum. Cidden, normal deterjan kullanma; o su toprağa karışıyor ve oradaki ekosisteme zarar veriyor. Doğaya saygı duymak bizim birinci kuralımız.

Yiyecekleri saklama konusu ise güvenlik için çok önemli. Özellikle yabani hayvanların olduğu bölgelerde yemek kokusunu açıkta bırakmak, gece ziyaretçilerine davetiye çıkarmaktır. Çöplerini mutlaka ağzı kapalı bir şekilde, yerden yüksekte veya aracının içinde muhafaza etmelisin. Gecenin bir yarısı çadırının önünde tencere kurcalayan bir kirpi ya da daha büyük bir misafirle karşılaşmak istemezsin. Ben yemek biter bitmez tüm ekipmanı temizleyip çantama yerleştiririm. Titizlik bu işin alfabesi.

Bir de "su yönetimi" meselesi var. Eğer içme suyun kısıtlıysa, makarna haşladığın suyu asla dökme. O suyu bir sonraki yemeğin bazı olarak kullanabilir ya da bulaşıkları kaba kirden arındırmak için değerlendirebilirsin. Her damla suyun kıymetini bilmek, tecrübeli bir kampçının imzasıdır. Antalya Olympos'taki Kadirin Ağaç Evleri gibi alanlarda suya erişim kolay olsa da, daha bakir bölgelerde 1 litre suyun bile hesabını yapman gerekecek.

Son olarak, kamp mutfağında başarının sırrı esnek olmaktır. Bazen planladığın o muhteşem yemek, tüpün bitmesiyle ya da yağmurun başlamasıyla iptal olabilir. İşte o anlarda çantan nın en dibindeki o Noodle veya konserve ton balığı hayatını kurtarır. Her zaman bir B planın olsun. Kamp yapmak, doğayla inatlaşmak değil, ona uyum sağlamaktır. Kendi mutfağının şefi olduğun, dumanı üstünde tüten o tabağı eline aldığın an, tüm o hazırlık sürecine değdiğini anlayacaksın. Şimdiden afiyet olsun, yolların açık, ateşin daim olsun!